สรรพคุณและคุณค่าของมะนาว พืชเศรษฐกิจและพืชสมุนไพรของคนไทย

สรรพคุณ คุณค่าของมะนาว

มะนาวพืชเศรษฐกิจและพืชสมุนไพร ถูกนำมาใช้ประกอบอาหารปรุงแต่งให้มีรสเปรี้ยวในทางสมุนไพรมีการระบุสรรพคุณของมะนาวเอาไว้ ดังนี้

• ใบ รสเปรี้ยว ใช้ใบมะนาว 108 ใบ ต้มน้ำดื่ม กัดฟอกเสมหะ ฟอกโลหิตระดู
• น้ำในผล รสเปรี้ยว ผสมเกลือและน้ำตาลทรายแดงจิบแก้เสมหะ แก้ไอ รับประทานแก้เลือดออกตามไรฟัน ฟอกโลหิตกัดเถาดานในท้อง ล้างเสมหะในคอ
• เมล็ด รสขมหอม คั่วแล้วบดเป็นผง หรือต้มดื่มน้ำ แก้ซาง ขับเสมหะ แก้ไข้ แก้พิษไข้ร้อน บำรุงน้ำดี
• ราก รสจืดเย็น แก้ไข้ ถอนพิษ แก้ไข้กลับไข้ช้ำ ถอนพิษผิดสำแดงฝนกับสุราทาแก้ปวดฝี แก้พิษอักเสบ

ผลมะนาว

ในผิวมะนาวพบสารที่มีน้ำมันหอมระเหยประกอบด้วย d-Li-monene, Linalool, Citric acid และ Ascorbix acid ในน้ำมะนาวมีสารเคมีเช่น Siaronoid, Organic Acid, Citral และ วิตามินซี

มะนาวมีน้ำหอมระเหยที่ให้กลิ่นสดชื่น เพราะมีส่วนประกอบของสารซิโตรเนลลัล (Citronellal) ซิโครเนลลิน อะซีเตต (Citronel-Iyl Acetate) ไลโมนีน (Limonene) ไลนาลูล (Linalool) เทอร์พีนีออล (Terpeneo) รวมทั้งกรดซีตริค (Citric Acid) กรดมาลิก (MalicAcid) และกรดแอสคอร์บิก (Ascorbic Acid) ถือว่าเป็นกรดผลไม้ (AHA : Alpha Hydroxy Acids) เป็นที่ยอมรับว่าช่วยให้ผิวหน้าที่เสื่อมสภาพหลุดออกไป พร้อมกับช่วยกระตุ้นให้มีการสร้างเซลล์ใหม่ๆ ช่วยให้รอยด่างดำหรือรอยแผลเป็นจางลง

สรรพคุณและคุณค่าของมะนาว

คุณสมบัติของมะนาว

1. ใช้ประโยชน์ในการรักษาโรคได้ เช่น แก้เจ็บคอ แก้เสียงแหบแห้ง แก้ไอ ขับเสมหะ ใช้เป็นน้ำ
2. กระสายผสมยากวาดคอเด็ก แก้ไข้หวัด
3. เป็นยกเจริญอาหารและยาอายุวัฒนะ
4. รักษาโรคกระเพาะ แก้ท้องผูก ท้องร่วง แก้อาหารเป็นพิษ และแก้บิด
5. แก้โรคเลือดออกตามไรฟัน แก้เหงือกบวม ตลอดจนคราบบุหรี่ติดตามไรฟัน
6. แก้ปวดท้อง ท้องอืด ท้องเฟ้อ
7. แก้ปวดศีรษะ แก้ลมวิงเวียน แก้อาการวิงเวียน เมื่อคลอดบุตร แก้ไข้ทับระดู
8. แก้เมาเหล้า-เมายา แก้นิ่ว แก้เหน็บชา แก้ตาแดง แก้ก้างติดคอ
9. บำรุงผิว แก้สิวฝ้า แก้ส้นเท้าแตก แก้พิษแมลงสัตว์กัดต่อย ดับกลิ่นเต่า
10. แก้กลากเกลื้อน หิด แก้หูด แก้พุพอง แก้น้ำกัดเท้า แก้ปูนซีเมนต์กัด
11. แก้บาดทะยัก แก้เล็บขบ แก้ปลาดุกยัก

ในผลมะนาวมีน้ำมันหอมระเหย 7% แต่กลิ่นไม่ฉุนอย่างมะกรูดน้ำมะนาวจึงมีประโยชน์สำหรับใช้เป็นส่วนผสมน้ำยาทำความสะอาด เครื่องหอมและการบำบัดด้วยกลิ่น หรือน้ำยาล้างจาน

จากภูมิปัญญาชาวบ้าน มีการนำมะนาวมาใช้ประโยชน์ได้สารพัดทั้งแก้โรคภัยไข้เจ็บ เช่น แก้ไอมีเลือดปน แก้ต่อมทอนซิลอักเสบ แก้ซาง แก้ตุ่มในคอเด็ก ขับเสมหะ แก้เสียงแหบแห้ง แก้ก้างติดคอ หรือเมื่อนำมะนาวหั่นฝอยชงน้ำช่วยลดไข้ อมกลั้วคอฆ่าเชื้อโรค แก้ไขทับระดู แก้ปวดศรีษะ แก้เหงือกบวม แก้ลิ้นเป็นฝ้า ขจัดคราบบุหรี่ที่ฟัน เป็นน้ำยาบ้วนปาก แก้ลม วิงเวียน บำรุงตา บำรุงผิว แก้ผิวแตก แก้สิวฝ้า แก้ขาลาย แก้กลากเกลื้อน หิด หูด พุพอง น้ำกัดเท้า แก้คัน แก้สังคัง แก้ปลาดุกยัก แก้งูกัด แก้ฝี แก้ปวดท้อง ฯลฯ

ถ้านำมาใช้ในครัวเรือนก็อีกมากมาย มีเกล็ดเล็กๆ น้อยๆ ที่เกี่ยวกับการใช้มะนาวมาผูกพันกับการรับประทานอาหาร การทำอาหาร และการประกอบกิจวัตรประจำวันอื่นๆ ในครัวเรือน มะนาวจึงเป็นผลไม้สารพัดประโยชน์ของทุกคนอย่างแท้จริง หากสนใจการปลูกมะนาว แนะนำ สายพันธุ์มะนาว ที่นิยมปลูกในประเทศไทย