วิธีการบังคับมะนาว ให้ติดผลในหน้าแล้งด้วยปุ๋ย ตอนที่ 2

จากบทความที่แล้ว วิธีการบังคับมะนาว ให้ติดผลในหน้าแล้งด้วยปุ๋ย ตอนที่ 1

จากประสบการณ์ของเกษตรกร อุดม  ศรีทอง ใช้เทคนิคบังคับมะนาวด้วยปุ๋ย

วางวงบ่อรองซีเมนต์

การใช้วงบ่อรองซีเมนต์ปลูกมะนาวควรเป็นวงบ่อรองเส้นผ่าศูนย์กลาง 80 เซนติเมตร สูง 40 เซนติเมตรที่มีขายทั่วๆ ไป หรือหากจะใช้วงบ่อรองที่กว้างกว่านี้ก็ได้ เป็นวงบ่อเส้นผ่าศูนย์กลาง 100 เซนติเมตร หรือ 1 เมตร สูง 80 เซนติเมตรก็ได้ ถ้าเป็นวงบ่อซีเมนต์ขนาด 80 เซนติเมตร ระยะการปลูกระหว่างต้นควรห่างประมาณ 2.50 เมตรกำลังดี และระยะห่างระหว่างแถวประมาณ 3 เมตร เพื่อความสะดวกในการเข้าไปดูแลรอบๆ ต้น เข้าไปตัดแต่งกิ่ง ให้น้ำใส่ปุ๋ย หรือเก็บผลมะนาวได้สะดวก

แต่หากใช้บ่อรอง 1 เมตร ให้วางวงบ่อระยะระหว่างต้นห่างกัน 3 เมตร ระหว่างแถวห่าง 4 เมตร ใช้พื้นที่เพิ่มขึ้นตามขนาดของวงบ่อซีเมนต์ การวางวงบ่อซีเมนต์ควรคำนวณให้ดีๆ อย่าให้วงบ่อชิดกันเกินไป ต้องคำนึงถึงต้นมะนาวเมื่อเจริญเติบโตสูงใหญ่ขึ้นด้วย

เตรียมดินปลูก

หลายๆ ท่านที่ไม่ประสบผลสำเร็จในการปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์ส่วนหนึ่งอาจมาจากการใช้ดินปลูกที่ไม่ดีพอ บางรายอาจใช้หน้าดินท้องนาที่เราเห็นว่าน่าจะดี เอามาใส่ในวงบ่อจนเต็ม แล้วก็นำต้นมะนาวลงปลูก ช่วง 1-2 เดือนแรกก็ไม่มีปัญหา ต้นมะนาวยังงอกงามดี แต่นานไปความเจริญเติบโตของต้นมะนาวจะช้าลงๆ หรือพอฝนตกชุกในช่วงเดือนกันยายน-สิงหาคม น้ำเข้าในวงบ่อมากๆ การระบายน้ำจะไม่ดี เพราะดินที่ใช้ปลูกเป็นหน้าดินท้องนา

ผ่านไป 1 ปี มะนาวในวงบ่อตาย ท่านก็เก็บวงบ่อเอาไปไว้ข้างบ้านเลิกปลูกมะนาว เสียทั้งเงินเสียทั้งเวลาแล้วก็เสียทั้งความรู้สึกด้วย เป็นเพราะเหตุที่ท่านมองข้ามดินที่ใช้ปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์ไป
การปลูกมะนาวในวงบ่อซีเมนต์สิ่งสำคัญที่สุดก็คือ ขั้นตอนของการเตรียมดินปลูก ดินที่จะใช้ปลูกมะนาวควรมีส่วนผสม ดังนี้

1. หน้าดิน (ดินบริเวณโคนต้นกล้วย ดินทุ่งนา หรือหน้าดินดีต่างๆ) = 3 ส่วน
2. ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักเก่า (เน้นเป็นปุ๋ยหมักเก่าที่มีการย่อยสลายแล้วเป็นสีดำ) = 3 ส่วน
3. กากมะพร้าวสับ (เพื่อให้ดินมีโครงสร้างดี ระบายน้ำดีในหน้าฝน และอุ้มน้ำดียามหน้าแล้ง) = 2 ส่วน
4. แกลบดิน (แกลบจากการสีข้าวที่ยังไม่เผา ที่ใช้หมกน้ำแข็งก้อนในโรงน้ำแข็ง) = 2 ส่วน

ถ้าไม่มีแกลบดิบ อาจใช้ใบก้ามปูที่เป็นพืชตระกูลถั่วต้นใหญ่ที่สุดแทนแกลบดินได้ แกลบจะเน่าเปื่อยผุ
ผังเป็นอาหารเสริมของต้นไม้ได้ ช่วยทำให้โครงสร้างของดินดีขึ้น
เมื่อได้ส่วนผสมทั้งหมด 10 ส่วน นำมาคลุกเคล้าให้เข้ากันแล้วเติมปูนขาวหรือปูนมาร์ล เพื่อปรับสภาพ
ค่าความเป็นกรด-ด่าง (PH) ของดินให้เป็นกลาง คำว่า “เป็นกลาง” คือให้ค่า PH อยู่ระหว่าง 6-7 PH เหมาะที่สุด

ปูนขาวหรือปูนมาร์ลจะช่วยฆ่าเชื้อโรคต่างๆ ที่ติดมากับวัสดุปลูกด้วยคลุกเคล้าปูนขาวหรือปูนมาร์ล 1 กก. ต่อดินปลูก 1 วงบ่อซีเมนต์ จากนั้นก็นำดินที่ผสมแล้วใส่ในวงบ่อจนเต็มแล้วก็ขึ้นไปเหยียบดินรอบๆ วงบ่อให้ดินแน่นลงไปอีก สังเกตดินจะทรุดลงไปเกือบคืบก็ให้เติมดินปลูกจนเต็มแล้วก็รดน้ำให้ชุ่มและเอาเศษหญ้าเศษฟางปิดคลุมดิน หาไม้หลักประมาณ 1 นิ้วสูงพอสมควรมาปักไว้กลางวงบ่อ แสดงว่าวงบ่อนี้เตรียมดินเรียบร้อยแล้วเป็นอันเสร็จขั้นตอนการเตรียมดิน

เลือกกิ่งพันธุ์

มะนาวจะโตเร็วมากหลังลงปลูกกับดินดี แต่กิ่งพันธุ์มะนาวที่จะนำมาปลูกก็มีความสำคัญมากเช่นกัน หากกิ่งพันธุ์ไม่ดีต่อให้ดินปลูกดีเพียงไร หลังจากลงปลูกไปไม่นานต้นมะนาวก็จะมีปัญหา เช่น โตช้า ปรากฎโรคที่ถูกแมลงทำลายให้เห็นมะนาวอาจจะตายในเวลาต่อมาได้ ดังนั้นการเลือกกิ่งพันธุ์มะนาวควรพิจารณาดังนี้

      1. เป็นกิ่งไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป กิ่งต้องมีสีเขียวอ่อนอยู่บ้างและมีสีน้ำตาลไม่แก่จัด เรียกว่า กิ่ง
เพสลาด เมื่อนำมาปลูกระบบรากจะแผ่ขยายรวดเร็ว ต้นก็จะโตเร็ว เป็นกี่งที่เหมาะสมที่สุดต่อการใช้เป็นกิ่งพันธุ์ปลูก
ส่วนกิ่งที่มีสีเขียวอ่อนเกินไป เป็นกิ่งที่ยังไม่ได้อายุของการตอน การทาบกิ่ง หรือติดตา ไม่ควรนำมาใช้งาน เพราะจะโตช้าและอ่อนแอมาก
ส่วนกิ่งพันธุ์ที่มีสีน้ำตาลเข้ม ที่ดูออกเลยว่าเป็นกิ่งแก่ กิ่งจะแข็ง นำมาตอนมาทาบกิ่งไม่ดีเพราะการตอนการทาบมัดจะไม่ติดราก แต่ถ้าติดรากต้นก็จะโตช้าและอ่อนแกเช่นกัน

       2. กิ่งต้องไม่มีโรคและแมลงติดมา เช่น โรคแคงเกอร์ หรือมีร่องรอยการทำลายของแมลงมากมาย หาก มีโอกาสได้ดูต้นแม่ของกิ่งพันธุ์ดีใหญ่ ต้นแม่ต้องไม่เป็นแคงเกอร์ เพราะจะส่งผลถึงกิ่งพันธุ์ที่นำไปปลูกด้วย ตรงนี้สำคัญมากๆ

        3. กิ่งพันธุ์ต้องดูแข็งแรง ใบอ่อนแต่งดูสดใส จะทำให้การปลูกมะนาวประสบความสำเร็จมากขึ้น

สำหรับมือใหม่หัดปลูก

ส่วนใหญ่จะดูกิ่งพันธุ์ไม่ค่อยเป็น มักเลือกซื้อกิ่งพันธุ์ที่ติดผลมาด้วย หวังว่าเมื่อ
ปลูกแล้วคงจะได้ผลมะนาวในคราวต่อๆ ไปเลยแต่พอปลูกไปได้ปีกว่าผลผลิตไม่ติดให้เห็นแถมต้นทำท่าจะตายอีก เนื่องมาจากเลือกซื้อกิ่งแก่เกินไปนั่นเอง บางรายซื้อกิ่งมะนาวตามคำชอวนเชื่อนำมาปลูกที่บ้านกับไม่เป็นดังคำโฆษณาก็มีมาก ที่พบกันมากก็คือได้กิ่งมะนาวผิดสายพันธุ์ จะเป็นเหตุด้วยความจงใจของผู้ขายหรือการหยิบกิ่งผิดเอามาก็สุดเดา แต่ที่รู้ๆ พอปลูกมะนาวไป 1-2 ปี มะนาวให้ผลผลิตไม่ตรงสายพันธุ์ที่เราต้องการซื้อแบบนี้มีมาก ดังนั้นมือใหม่เลือกซื้อกิ่งพันธุ์ควารปฏิบัติดังนี้

1. ต้องดูที่มาที่ไปของกิ่งพันธุ์ให้ดีๆ เลือกซื้อกิ่งพันธุ์จากร้านหรือสวนที่ไว้ใจได้ มีความน่าเชื่อถือ มีชื่อเสียงเป็นประกันว่าจะไม่หลอกเราแน่ เพราะเราไม่รู้ว่ากิ่งพันธุ์ที่เขาบอกมานั้นเป็นพันธุ์แท้จริงหรือไม่ กว่าจะรู้ก็ต่อเมื่อปลูกมะนาวจนเห็นผลแล้วเท่านั้น ถ้าไม่ตรงตามสายพันธุ์เราอาจไปต่อว่าเขาได้ว่าผิดสายพันธุ์ หรือมีการรับประกันสายพันธุ์กันว่าหากไม่ใช่ตามที่ต้องการต้องชดใช้ให้ หรือแล้วแต่ตกลงกัน
2. เลือกดูกิ่งพันธุ์ที่สมบูรณ์ ไม่มีร่องรอยของโรคและแมลงเข้าทำลาย ดูกิ่งที่ไม่มีโรคแคงเกอร์ติดอยู่ ใบต้องสดใสไม่มีจุดสนิมอยู่ตามใบกิ่งและต้นก็เช่นกัน เป็นกิ่งเพสลาดที่ไม่อ่อนและไม่แก่เกินไป สีของกิ่งต้องมีสีเขียวปนน้ำตาล และสีน้ำตาลต้องเป็นน้ำตาลอ่อนไม่ใช่สีน้ำตาลแก่เข้ม
3. กิ่งพันธุ์ต้องตรงสายพันธุ์ที่เราต้องการ ในเรื่องนี้ท่านที่ไม่ใช่ชาวสวนมะนาวอาจจะดูไม่เป็นว่ามะนาวต้นนั้นต้นนี้สายพันธุ์อะไร? ซึ่งจริงๆ แล้วพืชทุกชนิดจะมีลักษณะประจำพันธุ์ของเขาอยู่แล้ว ถ้าหากเราได้ศึกษาเรื่องของสายพันธุ์นั้นๆ แต่เบื้องต้นก่อนที่จะไปซื้อกิ่งพันธุ์ จะทำให้เราเลือกซื้อกิ่งพันธุ์มะนาวได้ดีขึ้น ถูกต้องตรงตามสายพันธุ์มากนั้น แต่ก็อยู่ที่ร้านขายกิ่งพันธุ์ด้วย หากมีความซื่อสัตย์กับลูกค้า มีจิตสำนึกของการค้าขายที่ดี ผู้ขายก็จะจัดหากิ่งพันธุ์มะนาวให้ได้ตรงตามสายพันธุ์

มะนาวเป็นพืชที่ให้ผลเร็วหากได้รับการดูแลอย่างดี หากสวนหรือร้านขายกิ่งพันธุ์ร้านไหนกระทำการไม่ซื่อเราก็จะรู้ได้ไม่นาน และร้านนั้นจะหมดความเชื่อถือไปในที่สุดเมื่อกระทำการไม่สุจริตมากขึ้น ซึ่งมะนาวแต่ละสายพันธุ์มีจุดเด่น-จุดด้วยต่างกัน ท่านที่จะปลูกมะนาวควรศึกษาความเป็นมะนาวเอาไว้บ้าง

อ่านต่อ วิธีการบังคับมะนาว ให้ติดผลในหน้าแล้งด้วยปุ๋ย ตอนที่ 3